พบครั้งแรก! “กุ้งเต้นคงเสมา” กุ้งเต้นชนิดใหม่ของโลกในบริเวณ ม.เกษตรศาสตร์

 

พบ “ กุ้งเต้น” (amphipod) ชนิดใหม่ของโลก ในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์                                         และยังไม่มีรายงานในบริเวณอื่นในโลก

ทีมนักวิจัยภาควิชาสัตววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์  ได้ค้นพบ  “กุ้งเต้น” ชนิดใหม่ของโลก บริเวณหน้าอาคารจักรพันธ์เพ็ญศิริและสระน้ำโรงอาหารกลาง (บาร์ใหม่) ภายในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์  และยังไม่มีรายงานในบริเวณอื่นในโลก 

กุ้งเต้นคงเสมา (Floresorchestia kongsemae) ชนิดใหม่ของโลก เป็นสัตว์ในซับไฟลัม ครัสเตเชียน คือกลุ่มเดียวกับกุ้ง ปู แต่มีขนาดเล็กกว่า  ลำตัวแบนข้าง มีขาเดิน 7 คู่ ต่างจากกุ้งที่เรารู้จักกันที่มีขาเดิน 5 คู่ โดยปกติจะพบอาศัยในทะเลและน้ำจืด กุ้งเต้นที่พบอยู่ในวงศ์ Talitridae เป็นกลุ่มที่วิวัฒนาการปรับตัวให้มาอาศัยอยู่บนบกได้ แต่ยังมีลักษณะความเป็นสัตว์น้ำอยู่ คือหายใจด้วยเหงือก จึงมักพบอาศัยอยู่ในบริเวณที่ชื้นแฉะที่มีการรบกวนของหน้าดินน้อย โดยปกติ กุ้งเต้น จะกินซากใบไม้ที่อยู่ริมฝั่งและสัตว์น้ำขนาดเล็กเป็นอาหาร การกัดกินอาหารของกุ้งเต้นดังกล่าว จะช่วยเร่งกระบวนการย่อยสลายโดยแบคทีเรียและช่วยหมุนเวียนสารอาหาร นอกจากนี้ กุ้งเต้นยังเป็นอาหารของนกที่พบหากินบริเวณริมน้ำ อีกด้วย

อ.ดร.เมษยะมาศ คงเสมา

นายอโณทัย สุขล้อม

ลักษณะสำคัญของกุ้งเต้นคงเสมา (Floresorchestia kongsemae) ซึ่งเป็นกุ้งเต้นชนิดใหม่ของโลกนั้น บริเวณปากส่วนฟัน mandible lacinia mobilis ด้านซ้ายมีฟัน 5 ซี่ ก้ามคู่ที่ 2 มีส่วนฝ่ามือยาว 33% และมีหนามที่ปลายหางส่วน telson ข้างละ 4 หนาม ถูกค้นพบโดยทีมนักวิจัย จากมหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์ ซึ่งทั้งหมดเป็นสมาชิกของภาควิชาสัตววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์ ได้แก่ นายอโณทัย สุขล้อม อ.ดร.พัชร ดนัยสวัสดิ์ และอ.ดร. กรอร วงษ์กำแหง โดยตั้งชื่อกุ้งเต้นชนิดใหม่ของโลก ว่า กุ้งเต้นคงเสมา เพื่อเป็นเกียรติให้แก่ อ.ดร.เมษยะมาศ  คงเสมา อาจารย์ประจำภาควิชาสัตววิทยา คณะ

อ.ดร.กรอร วงษ์กำแหง

อ.ดร.พัชร ดนัยสวัสดิ์

วิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ผู้มีส่วนช่วยในการเก็บตัวอย่างและวางแนวทางการศึกษาชีววิทยาของกุ้งเต้นชนิดใหม่ตัวนี้มาตั้งแต่ปี 2017 และอาจารย์ได้เสียชีวิตไปเมื่อเดือนมกราคม 2564 ทีมวิจัยจึงได้ตั้งชื่อเพื่อเป็นเกียรติและเพื่อเป็นการระลึกถึง อ.ดร.เมษยะมาศ คงเสมา ที่ให้ความช่วยเหลือในงานวิจัย และคุณูปการที่ทำให้กับภาควิชาและมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เสมอมา